Ketonen

Wat zijn ketonen?

Je lichaam heeft brandstof nodig om te kunnen functioneren. Alles wat je eet en drinkt wordt in je maag en darmen omgezet naar glucose. Doormiddel van insuline kunnen cellen de glucose omzetten in energie. Mensen met diabetes maken niet of nauwelijks insuline aan, of zijn ongevoelig voor insuline. Wanneer er te weinig insuline aanwezig is om glucose om te zetten gaat het lichaam vetten gebruiken. Op dat moment komen ketonen vrij. Ketonen zijn afvalstoffen die vrijkomen als vetten worden afgebroken.

Ketose

Wanneer je lichaam ketonen gebruikt als brandstof in plaats van glucose, komt het in ‘ketose’. In ketose zijn heeft voordelen voor mensen met diabetes. Omdat je vet verbrand in plaats van glucose blijft je bloedsuikerspiegel laag, vermindert de behoefte aan insuline en herstelt de insulinegevoeligheid na verloop van tijd. Ook kan het helpen afvallen. Een ketogeen dieet kan je helpen om in ketose te komen of blijven.

Ketoacidose

Je bloed kan verzuren door een teveel aan ketonen. Dit wordt ketoacidose genoemd. Ketoacidose kan voorkomen als je diabetes type 1 hebt, maar dat nog niet weet of als je een onderliggende ontsteking hebt. Mensen met diabetes type 2 die SGLT-2 remmers slikken, hebben ook een kleine kans op ketoacidose. Bij ketoacidose is het belangrijk om snel contact op te nemen met je arts. Meer informatie over ketoacidose vind je op de website van Diabetesvereniging Nederland.

Ketonen meten

Als je langdurig een hoge bloedglucosewaarde hebt boven de 16 mmol/l of eenmalig >20 mmol/l dan kan het zijn dat je te veel ketonen in je lichaam hebt. Met sommige bloedglucosemeters kun je ook ketonen meten, door middel van een ketonenteststrip. Wanneer je gebruik maakt van een bloedglucosemeter om ketonen te meten dan meet je de waarde van beta-hydroxybutryaat in mmol/L. Leg een druppel bloed op de ketonestrip en wacht je tien seconden op de uitslag.

Het aflezen van BHB-waarden

Een normale waarde is 0.2 mmol/L beta-hydroxybutryaat of minder. Wanneer je een ketogeen dieet volgt en in ketose wilt zijn dan ligt de optimale waarde tussen 1.5 en 3.0, maar dit kan per persoon en situatie verschillen. Het is afhankelijk van veel factoren zoals genetische factoren, dieet en fysiek activiteit. In onderstaande tabel kun je de mate van ketose aflezen horend bij de concentratie BHB in het bloed.