Hoe werkt metformine als medicijn bij diabetes type 2?
Metformine is een medicijn dat vaak als eerste wordt voorgeschreven bij diabetes type 2. Het verlaagt je bloedsuiker op verschillende manieren. Ook maakt je lichaam beter gebruik van insuline, het hormoon dat glucose uit je bloed in je cellen helpt brengen. Daardoor worden je glucosewaarden stabieler. Metformine veroorzaakt geen hypo’s als je het alleen gebruikt.
Metformine verlaagt je bloedglucose op drie manieren:
- je lever maakt minder glucose aan
- je lichaam reageert beter op insuline
- je darmen nemen minder glucose op uit voeding
Wanneer begint metformine te werken?
Metformine werkt niet direct. Meestal zie je na enkele dagen tot weken effect op je bloedglucosewaarde. Het maximale effect merk je vaak pas na een paar weken. Dat is normaal, je lichaam heeft tijd nodig om te wennen.
Wat is het beste moment om metformine in te nemen?
Neem metformine tijdens of direct na de maaltijd. Dat verkleint de kans op maag- en darmklachten. Gebruik je metformine meerdere keren per dag? Verdeel het dan over je maaltijden.
Val ik af van metformine?
Van Metformine kom je meestal geen gewicht aan. Bij sommige mensen daalt het gewicht licht. Het effect verschilt per persoon. Maar het is geen vervanger van een gezonde leefstijl.
Welke bijwerkingen kan metformine geven?
Net als bij andere medicijnen kun je van metformine bijwerkingen krijgen, vooral in het begin van de behandeling. Veel genoemde klachten zijn:
- Misselijkheid
- Buik- of darmklachten zoals diarree
- Verminderde eetlust
- Een metalen smaak in je mond
- Mogelijk een tekort aan vitamine B12 bij langdurig gebruik
- Zelden ernstige problemen zoals melkzuuracidose (vooral als je slechte nierfunctie hebt)
Maagdarmklachten zijn de meest voorkomende bijwerking. Ze verdwijnen meestal na enige tijd.
Hoe kun je bijwerkingen van metformine verminderen?
Je kunt zelf een paar dingen proberen om bijwerkingen te verminderen of te voorkomen:
- Neem metformine tijdens het eten
Slik je metformine tijdens of direct na een maaltijd. Dan wordt het medicijn langzamer opgenomen en hebben je maag en darmen minder kans op klachten. - Begin rustig met de dosering
Veel zorgverleners starten met een lage dosis en bouwen deze langzaam op. Zo kan je lichaam wennen en ontstaan er minder snel klachten. - Eet en drink verstandig
Kies voedingsmiddelen die je darmen niet extra belasten. Drink genoeg water en beperk eten of drinken dat kan bijdragen aan maag- of darmklachten. Let ook op met alcohol. Als je veel alcohol drinkt kan dat samen met metformine een ernstige verstoring in het bloed veroorzaken: een melkzuuracidose. - Laat je vitamine B12 controleren
Bij langdurig gebruik kan metformine de opname van vitamine B12 verminderen. Vraag je zorgverlener om af en toe je B12-waarde te checken, vooral als je klachten hebt die daarbij passen. - Blijf in contact met je zorgverlener
Als klachten blijven of erg vervelend zijn, bespreek dit dan. Soms kan een andere dosering, een merk wijzigen of een andersoortige vorm van metformine helpen.
Wat ook helpt als je medicijnen voor diabetes type 2 gebruikt
Naast de punten hierboven zijn er praktische tips die je kunnen helpen om je medicijngebruik goed te laten aansluiten op je dagelijks leven:
- Plan vaste momenten om je medicijnen te slikken
Kies momenten die passen bij je eetpatroon. Zo vergeet je minder vaak je medicijn en heeft je lichaam een ritme. - Gebruik een medicijn- of pillendoosje
Dit helpt om te onthouden of je je medicijn al hebt ingenomen, zeker als je meerdere medicijnen gebruikt. - Regelmaat met eten en activiteiten
Een regelmatig dagpatroon met vaste eet- en beweegmomenten kan helpen om je bloedsuikers stabieler te houden, waardoor je ook beter kunt inschatten hoe je lichaam op metformine reageert. - Praat met je apotheekteam
Apothekers kunnen je tips geven over het gebruik van metformine en andere medicijnen, en je helpen als je vragen hebt over bijwerkingen of combinaties met andere medicijnen. - Weet wat je gebruikt
Sommige andere medicijnen kunnen invloed hebben op je bloedsuiker of op bijwerkingen. Zorg dat je weet welke medicijnen je slikt en bespreek dit met je huisarts of praktijkondersteuner.
Wat als je een dosis metformine vergeet?
Ben je een dosis vergeten?
- merk je het snel: neem de tablet alsnog
- merk je het pas bij de volgende dosis: sla de vergeten tablet over
Neem nooit een dubbele dosis. Lees hier meer over op Apotheek.nl
Is metformine veilig bij nierproblemen?
Metformine is niet voor iedereen geschikt. Bij verminderde nierfunctie kan het soms niet worden gebruikt. Je zorgverlener controleert daarom regelmatig je nierfunctie. Gebruik metformine nooit zonder overleg.
Welke andere medicijnen zijn er bij diabetes type 2?
Als metformine niet voldoende werkt of niet goed wordt verdragen, zijn er andere medicijnen bij diabetes type 2. Welke keuze past, verschilt per persoon. Met je zorgverlener kan je de mogelijkheden bespreken. Bekijk de Keuzehulp medicijnen diabetes type 2 van Diabetesvereniging Nederland. Of vraag het gratis e-book Behandeling diabetes type 2 aan.
Meer informatie
Wil je meer informatie of hulp bij het gebruik van metformine en andere medicijnen bij diabetes type 2? Kijk dan op de pagina Metformine van Diabetesvereniging Nederland voor uitgebreide informatie per onderdeel van de behandeling.
Bronnen:
Apotheek.nl, Diabetesvereniging Nederland
